czesc 1 poswiecona welnie, wyszywaniu i takim tam robotkom TUTAJ
czesc 2 poswiecona kamieniom
jest to wolne tlumaczenie wlasne ksiazki ksiazki autorstwa Davida Shaw-Smith'a "Traditional Crafts of Ireland) za pomylki przepraszam i prosze mnie o nich uswiadamiac
tych ktorzy cieli kamien (stonecutters) i dzielili wielkie bryly na mniejsze
rzezbiarzy-grawerow (stonecarvers)
tych ktorzy polerowali (stone-polishers)
robotnikow.
Jedynie syn tego, ktorey cial kamien mial prawo wejsc w ten fach. Z kolei rzezbiarzem mogl zostac kazdy. Przy czym tnacy kamien mogli wykonywac niektore zadania rzezbiarzy, a rzezbiarze nie mogli tnac kamieni.
Gildia kamieniarzy w Irlandii ma swoje poczatki w 1410r. W czasach wspoolczesnych sztuka kamienia byla odswiezona przez Anglikow, ktorzy przybyli tu by budowac setki nowych kosciolow po Emancypacji Katolikow w 1829r. Przybycie kamieniarzy z Brytanii (Brittany) zostawilo slad w sztuce nagrobkowej. Uzywali oni wysoce dekoracyjnych motywow. Prawie wszystkie motywy sa geometrzyczne: kola, spirale, trojkaty, romby oraz herring-bones (rybie szkielety)
Wszystkie megalityczne dolmeny pokazuja jak bieglymi byli fachowcami. DO tej pory zachowalo sie w Irlandii 150 dolmenow. Dolmen Browne's HIll w Carlow wazy ok. 100 ton. Do tej pory budzi podziw i pytania jak owczesni je zbudowali.
Wraz z przybyciem chrzescijanstwa na Wyspe (sw Patryk) styl rzezbiarski ulegl zmianie. Wszystkim a na pewno wiekszosci znane sa irlandzkie krzyze cmentarne
fota moja
Pojawily sie one ok IX-Xw
Najezdzajacy Irlandie Wikingowie (biegli w drewnie, kosci, metalu i skorze) byli daleko w tyle jesli chodzi o kamien, dlatego ich wplyw (jesli w ogole jakis) na sztuke kamierska byl znikomy.
Z kolei Normadowie (?) (oryg. Normans) wniesli wiele zmian. W 1200AD zaczeli budowac kamienne zamki. Najwiekszy nadal stoi stoi, jest nim HUgh deLacy's w Trim, co. Meath.
W XVIIIw zaczeto uzywac cegiel w budownictwie, ale kamieniarze nadal znajdowali zatrudnienie np. przy budowie domow gregorianskich. W tym samym czasie pojawily sie nowe trendy w sztuce nagrobkowej. Zaczely sie pojawiac rzymskie liternictwo i motywy dekoracyjne.
Kamieniarze jako grupa rzemieslnicza zawsze trzymali sie blisko kamieniolomow. Na terenie granitowym hrabstwa Dublin w miejscowosciach Bonnacoille, Glencullen, Ballybrach i Ballyedmonduff znaczna wiekszosc domostw nalezy do rodzin kamieniarskich (nazwiska Murphy, Walsh, Ryan, Roes, O'Neill, Cannon, Doyle)
Dzisiaj jest zapotrzebowaniee na nagrobki, kominki, luki nad drzwiami, gzymsy. Przez banki i urzedy zamawiane sa marmurowe blaty.
Kamieniarstwo ma sie dobrze, gorzej z tradycja.W kamieniolomach zaczeto uzywac power tools (nie znam polskiej nazwy) i pil diamentowych. Praca tam nadal jest bardzo ciezka i mimo wielkiej poprawy warunkow pracy, mlodzi ludzie nie chca podazac sladami przodkow.
tu murek ze znanej juz niektorym perfumerii i ogrodu zielarskiego w Burren co. Clare
fota moja
fota z ksiazki autorstwa Davida Shaw-Smith'a
Rozne rodzaje murkow i scian
od gory:
1.Granitowa sciana blisko Glencullen co. Dublin.Hrabstwo Dublin jest bogate wlasnie w granit
2. sciana Fedin na wyspach Aran (jedna z 3 wysp zwana Inis Meain) jest to sciana z wapienia (limestone) budowana na pastwiskach majaca zapobiegac przeskakiwaniu owiec z jednego pola na drugie
3. sciana jaka mozecie zobaczyc na klifach Moheru (Cliffs of Moher, co. Clare) ciete kamienie zwane flagami
4. wygladzone woda czerwone piaskowce w scianie w poblizu Ballydavid, Dingle, Co. Kerry Taka sciane bardzo ciezko zbudowac ze wzgledu na ksztalt kamieni.
O ile mnie pamiec nie myli to nigdy niee widzialam w tradycyjnie budowanych murkach/scianach zaprawy murarskiej. W ogole uwielbiam te ichnie murki.
na zdjeciu Patrick Gleesoon i Patrick O'Sullivan kladacy dach w domu w Bunratty co. Clare
Sa dwa rodzaje dachow z kamiennych plyt.
Liscannor stone slate- o gladkiej powierzchni
i Moher slate- barwy blekitnej ze sladami soli morskiej
W plytach robi sie dwie do czterech dziur uzywajac recznego dziurkacza a potem przybija sie gwozdziami do drewnianych belek w dachu. Taki dach wytrzyma wieki bez konserwacji i napraw.
Patrick Gabriel Murphy podzcas budowy ogrodzenia swojego pola na linii brzegowej Lough Corrib.
fota z ksiazki
ale na tym nie koniec. Dzisiaj rowniez obchodzimy Athur's Day czyli Dzien Artura (Guinnessa). Arthur Guinness (1725 – 23 .01. 1803) zalozyl browar Guinnessa w Dublinie. W wieku 27 lat w 1752 ojciec chrzestny Artura, Artur Price arcybiskup Cashel zapisal mu w testamencie 100 funtow. W 1759 Artur zalozyl wlasny biznes. Wydzierzawil 4 akrowe pole na 9 tysiecy lat! z rocznym czynszem 45 funtow. W 1761 poslubil Olivie Whitmore i mial z nia 21 dzieci z czego 10 dozyla wieku dojrzalego. W 1876 browar Guinnessa byl jednym z pierwszych firm, ktore zapewnialy pracownikom emeryture i opieke zdrowotna. W tym roku mija 250-ta rocznica podpisania umowy dzierzawy na 9tys lat podpisanej w St. James's Gate brewery w Dublinie. Tak wiec, 23 sierpnia o godzinie 17:59 czasu irladzkiego wznosimy toast na czesc Artura.
